ملا محمد مهدي النراقي ( مترجم : مجتبوي )

9

جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي )

امّا دو جنس رذائل متعلَّق به قوهء شهوت ، يكى : شره ( آزمندى ) است ، و آن اطاعت از شهوت شكم و دامن ، و حرص شديد برخوردن و آميزش كردن است . و گاهى آن را به معنى مطلق پيروى از قوهء شهويّه در همهء خواهشهاى آن گرفته‌اند : از شهوت شكم و شهوت جنسى و دوستى مال و ديگر تمايلات و شهوات ، و بدين سان شره اعمّ از ديگر رذائل قوهء شهوت است و جنس آنها به شمار مىرود . بنابراين شره به معنى اول ، اخصّ از بعضى از رذائل قوهء شهويّه - مانند دوستى دنيا - است ، و چون علماى اخلاق شره را به معنى اول در نظر گرفته‌اند ما نيز از روش آنان پيروى مىكنيم ، و به هر حال مسألهء مهمّى نيست . و بالجمله : رذيلت شره ( آزمندى ) در طرف افراط است و شكَّى نيست كه اين صفت از بزرگترين مهلكات بنى آدم است ، و از اين رو رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله و سلم فرمود : « من وقى شرّ قبقبه و ذبذبه و لقلقه فقد وقى » « هر كه از شرّ شكم و فرج و زبان خود محفوظ باشد از همهء شرور و بديها محفوظ است » . و فرمود : « ويل للنّاس من القبقبين فقيل : و ما هما يا رسول اللَّه ؟ قال : الحلق و الفرج » « واى بر مردم از دو قبقب پرسيدند دو قبقب كدامند ؟ فرمود : حلقوم و فرج » و فرمود : « اكثر ما يلج به امّتى النّار الأجوفان : البطن و الفرج » « بيشتر چيزى كه امّت مرا به دوزخ در آورد دو ميان تهى است : شكم و فرج » .